TRADYCJA I ZWYCZAJE --> Tradycyjny ubiór
zdj

Stroje  ludowe Śląska Cieszyńskiego są zróżnicowane. Inaczej noszono się na nizinach, a inaczej w górach. Do najpopularniejszych na nizinach należał tzw. strój cieszyński. Jego tradycje sięgają renesansu, a wywodzi się z ubioru cieszyńskich mieszczan. Charakteryzuje go niezwykłe bogactwo zdobień. Żywotki, kabotki, przepaski, czepce, hacki, jupki, szpencery – to tylko niektóre mało dziś znane nazwy elementów tego stroju świadczące o jego ­bogactwie. ­Zdobienie tak ­kobiecego, jak i męskiego stroju cieszyńskiego było oznaką zamożności.

Podstawą cieszyńskiego stroju kobiecego był kabotek, czyli krótka koszula z bufiastymi rękawami, z kołnierzem, często ­zdobiona haftami. Zakładano na niego aksamitny ­żywotek, czyli rodzaj zdobionego złotą nicią gorsetu, który stanowi ­jedną część z ciemną wełnianą szeroką spódnicą, a na nią taftowy fortuch. Na głowie noszono ­koronkowy czepiec z dekoracyjnym czółkiem haftowanym w gwiazdki lub kropki. Czepiec przewiązywano chustą z tafty, najczęściej z tego samego materiału co fortuch. Na nogi zakładano pończochy i czarne trzewiki.

Mężczyźni nosili kłobuki, czyli filcowe kapelusze ozdobione aksamitną wstążką i metalową sprzączką. (Co ciekawe, kłobuk służył nie tylko ozdobie, ale pełnił również funkcję portfela. W schowku wszytym w podszewkę trzymano pieniądze, tytoń czy chusteczkę.) Podstawą stroju była sięgająca kolan płócienna koszula z wąskim kołnierzem, zdobiona wstążką. Koszulę wkładano w granatowe spodnie. Na koszulę zakładano granatowy płaszcz.

W górach, we wsiach takich jak np. Brenna, noszono tzw. strój góralski. Taki styl ubierania przynieśli na te tereny w XV w. pasterze wołoscy. Było to ubranie dość skromne. Kobiety nosiły kabotek, czyli bluzkę z krótkimi bufiastymi rękawami, gorset, pofałdowaną spódnicę, a na niej fartuch. Na głowy zakładały chusty lub czepce. Mężczyźni byli ubrani w lnianą koszulę, jasne sukienne bądź płócienne spodnie, czerwoną kamizelkę (bruclik) oraz grube białe skarpety (kopyca) wiązane rzemieniami do kierpców.

Tradycyjne stroje stopniowo przestawały być popularne na początku XX w. Wiązało się to bezpośrednio z wyjazdami zarobkowymi mieszkańców regionu. Z uprzemysłowionych miast czeskich, polskich, niemieckich i austro-węgierskich przywożono modę na nowy, uniwersalny styl ubierania się. 

powrót