JĘZYK I OBYCZAJE --> Słowniczek gwary cieszyńskiej

W gwarze cieszyńskiej znajdziemy sporo słownictwa czeskiego, niemieckiego, słowackiego, a nawet wołoskiego. Odrębność regionu pozwoliła również na zachowanie się w niej ciekawych cech dawnego języka polskiego zarówno w wymowie, jak i gramatyce i słownictwie. Posługują się nią zarówno cieszynianie po polskiej, jak i czeskiej stronie, gdzie gwara ulega mocnym wpływom języka czeskiego. Gwara cieszyńska należy do zespołu gwar śląskich. 


Oto kilka przykładów słów i fraz cieszyńskich, które mogą być przydatne podczas odwiedzania Cieszyńskiej Krainy.

 

  • babuć – prosiak
  • banhof – dworzec 
  • bania – dynia
  • bicykiel – rower
  • bónbón – cukierek 
  • cesta – droga 
  • chladać – szukać
  • cug – pociąg 
  • cygaretla – papieros
  • dzierżeć – trzymać
  • dziwać się – patrzeć
  • fajerman – strażak 
  • farorz – ksiądz
  • fusbal – piłka nożna
  • glajzy – tory
  • godzinki – zegarek
  • jo już je z tego głupi – nic już nie rozumiem 
  • kamrat – kolega
  • kapsa – kieszeń 
  • kierchów – cmentarz
  • kluk – chłopiec
  • kłobuk – kapelusz 
  • kolybka – kołyska
  • kurzić – palić 
  • mantel – płaszcz 
  • motorka – motocykl
  • nawszczewa – odwiedziny
  • nie dać se pozór – nie uważać
  • nimocny – chory 
  • pierón, chachar – niepochlebne określenia
  • prawić – mówić
  • prodło – bielizna 
  • rugzak – plecak 
  • sklep – piwnica 
  • szaty – ubranie
  • sznelcug – pociąg pośpieszny
  • szpatnie – źle 
  • sztrykować – dziać
  • śpiychać sie – śpieszyć się
  • wajco – jajko
  • wórszt – kiełbasa
  • zadni – tylny
  • żymła – bułka

 

powrót